GMINNY PROGRAM
PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH 
I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII
NA ROK 2011

I.	WSTĘP
Podstawa prawna:

1) Ustawa z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości 
     i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 70, poz. 473 
     z późn. zm.).
2) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. 
    U. z 2005r. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm.)
3) Uchwała Nr XXII/142/2009 z dnia 06.02.2009 Rady Gminy w Bliżynie 
    w sprawie przyjęcia „Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów 
    Społecznych Gminy Bliżyn na lata  2008 - 2015”.

W myśl ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, oraz ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii prowadzenie działań związanych z profilaktyką uzależnień  oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu  i substancji psychoaktywnych należy do zadań własnych gminy. Zadanie to ma być realizowane w postaci gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii. Rok 2011 będzie kolejnym rokiem realizacji działań w zakresie profilaktyki i jest kontynuacją z lat ubiegłych. Działania w zakresie profilaktyki uzależnień można wykonywać łącznie, ponieważ instytucje i organizacje działające w tych zakresach to często te same podmioty, prowadzące od lat równoległe działania na rzecz rozwiązywania problemów alkoholowych 
i narkomanii.  Środki finansowe na podejmowanie działań w obu programach pochodzą z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych i nie można ich wykorzystać na inne zadania. Dlatego przeciwdziałanie narkomanii stanowi integralną część programu profilaktyki Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA).
GKRPA ma za zadanie umożliwić nabycie niezbędnej podstawowej wiedzy z zakresu narkomanii przedstawicielom placówek oświatowych, mieszkańcom gminy przy współpracy służby Zdrowia, Policji, pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej i Punktu Konsultacyjnego.

Uznając życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego 
i materialnego dobra społeczności gminnej, organy gminy są zobowiązane do takiego kształtowania polityki społecznej, aby sprzyjało w szczególności: 
 
1) tworzeniu warunków sprzyjających realizacji potrzeb, których 
     zaspokajanie motywuje powstrzymywanie się od spożywania alkoholu,
     środków odurzających, substancji psychoaktywnych,
2) działalności wychowawczej i informacyjnej i zapobiegawczą,
3) ograniczaniu dostępności do alkoholu,
4) leczeniu, rehabilitacji oraz reintegracji osób uzależnionych,
5) zapobieganiu negatywnym następstwom nadużywania alkoholu i ich 
    usuwanie oraz przeciwdziałanie przemocy w rodzinie,
6) działalność informacyjno – edukacyjna na temat substancji, których 
     używanie może prowadzić do narkomanii.  

II.	 PROBLEMY SPOŁECZNE I ZAGROŻENIA WYNIKAJĄCE 
Z NADUŻYWANIA ALKOHOLU I SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH. 

W gminie Bliżyn zamieszkuje ogółem 8 602 mieszkańców. Łączna liczba punktów sprzedaży i podawania napojów alkoholowych w gminie wynosi 25, 
z tego: 
1)	sklepów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych – 24,
2)	zakładów gastronomicznych prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych – 1.
Istniejące w gminie punkty sprzedaży alkoholu korzystają ogółem z 59 zezwoleń w tym:

•	na sprzedaż alkoholu do 4,5% oraz piwo – 24 zezwolenia, 
•	na sprzedaż alkoholu powyżej 4,5% do 18% z wyjątkiem piwa – 
20 zezwoleń, 
•	na sprzedaż alkoholu powyżej 18% - 15zezwoleń.

W roku 2010 do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wpłynęły 45 wnioski o leczenie odwykowe (dla porównania w 2009r – 42 wnioski). Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Bliżynie problemy 
z nadużywaniem alkoholu zdiagnozował u 15 rodzin, w roku 2009 – 8 rodzin,   2008 roku – u 6 rodzin, co jednak nie oddaje skali zjawiska. Istotny problem stanowi ukryty alkoholizm w rodzinach, tolerowany przez domowników bądź powiązany z ukrytą przemocą domową. Zgłoszeń odnośnie zażywania narkotyków lub innych środków odurzających w bazie danych GOPS nie odnotowano, natomiast odnotowano 2 przypadki przemocy domowej.
Gminny Zespół Interdyscyplinarny do spraw Przeciwdziałania Przemocy 
w Rodzinie, działający przy ośrodku pomocy społecznej w roku 2010 roku podejmował działania w 7 rodzinach.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom, główne założenia gminnego programu oparte są na rekomendacjach Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz w oparciu o diagnozy najważniejszych polskich problemów alkoholowych i narkomanii. Ogólnopolskie problemy dotykają bezpośrednio                w mniejszym lub większym stopniu społeczności lokalne. Na szkody związane z alkoholem narażony jest każdy człowiek, niezależnie od tego, czy pije alkohol, czy nie. Najwięcej problemów i szkód związanych z alkoholem powodują osoby nieuzależnione od niego a upijające się. One stanowią największą grupę w całej populacji, także populacji gminy. W związku z tym rekomendowane działania podejmowane przez gminę, w zakresie rozwiązywania problemów uzależnień, winny być zaadresowane do wszystkich jej mieszkańców, również tych niepijących a nie tylko do tych którzy piją alkohol, zażywają narkotyki lub  inne substancje psychoaktywne.
Niepokojącym zjawiskiem jest eksperymentowanie młodych ludzi (w tym gimnazjalistów) ze środkami psychoaktywnymi i przekraczających próg trzeźwości. W badaniach obserwuje się również trend wyrównywania się zachowań ryzykownych wśród dziewcząt i chłopców. Przełamany został stereotyp, że pija tylko chłopcy i praca z dziewczętami, to obszar, który należy uwzględnić w działaniach profilaktycznych.
III.	 OGÓLNE ZAŁOŻENIA DO PROGRAMU
CELE GŁÓWNE:
1)	zmniejszenie rozmiarów aktualnie istniejących problemów uzależnień, 
2)	zwiększenie zasobów niezbędnych do radzenia sobie z już istniejącymi problemami, 
3)	pomoc dzieciom z rodzin alkoholowych – stworzenie lokalnego systemu pomocy dziecku i rodzinie.

CELE SZEGÓŁOWE :
1)	zmniejszenie ilości alkoholu spożywanego przez młodzież,
2)	zmniejszenie ilości nowych przypadków uzależnień poprzez większe zainteresowanie problemami rodzin dysfunkcyjnych,
3)	promowanie zdrowego stylu życia,
4)	promowanie postaw społecznych ważnych dla zdrowia, profilaktyki 
i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii.

IV.	REALIZATORZY GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI 
I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH  
I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII.

1.	Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych podejmuje działania w zakresie: 
1)	prowadzenia kontroli przestrzegania warunków sprzedaży napojów alkoholowych, 
2)	inicjowania działań w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów uzależnień, 
3)	opiniowania wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, wydawania opinii w formie postanowienia, 
4)	podejmowania czynności zmierzających do orzeczenia o zastosowaniu wobec osoby uzależnionej od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu w zakresie lecznictwa odwykowego. 

2.	Inne podmioty, którym zlecane są zadania Gminnego Programu Profilaktyki 
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii.

V.	STRATEGIE I METODY DZIAŁANIA
1. Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu.
1) prowadzenie rozmów z osobami uzależnionymi i członkami ich rodzin w celu 
    nakłonienia ich do podjęcia leczenia odwykowego,
2) kierowanie na terapię osób uzależnionych i współuzależnionych,
3)prowadzenie punktu konsultacyjnego dla osób zagrożonych,  uzależnionych i ich rodzin, zwiększenie współpracy (wymiana informacji z dyrektorami szkół, pedagogami, policją),
4) podawanie do publicznej wiadomości wykazu placówek zajmujących się leczeniem i profilaktyką,
5)	współpraca z ośrodkami wzajemnej pomocy dla osób uzależnionych: poradnią odwykowa, policją, służbą zdrowia, ośrodkiem  pomocy społecznej, Stowarzyszeniami Trzeźwościowymi,  Klubami Abstynenta,
6)	zapewnienie rodzinom osób uzależnionych  pomocy psychologicznej, prawnej, socjalnej,
7)	współpraca z Klubem Abstynenta na terenie Bliżyna, jako miejscem trzeźwego i zdrowego stylu życia dla uzależnionego i jego rodziny,
8)	współpraca z Gminnym Zespołem Interdyscyplinarnym ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie,
9)	kierowanie do sądu wniosków o przymusowe leczenie w stosunku do osób które odmówiły dobrowolnego leczenia, bądź je przerwały,
10)	dofinansowanie szkoleń specjalistycznych dla członków GKRPA 
i  pracowników Punktu Konsultacyjnego, pedagogów, personelu podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki szkolnej, pracowników policji, pomocy społecznej.

2. Udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą 
w rodzinie:
1) zobowiązania do podjęcia leczenia odwykowego:
a) przyjęcie zgłoszenia o przypadku wystąpienia nadużywania alkoholu,
b) wezwanie na rozmowę osoby, co do której wpłynęło zgłoszenie,
c) skierowanie osoby na badanie biegłego w celu wydania opinii 
    w przedmiocie uzależnień,
d) przygotowanie dokumentacji związanej z postępowaniem sądowym 
    wraz z opinią wydaną przez biegłego,
e) złożenie wniosku o wszczęcie postępowania do sądu rejonowego
2) przeciwdziałanie zjawisku przemocy w rodzinie:
a) doskonalenie gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie 
    z uwzględnieniem procedury „Niebieskiej Karty”, stała współpraca 
    z Gminnym Zespołem Interdyscyplinarnym,
b) dalsza współpraca służb i instytucji stosujących procedury 
    „Niebieskiej Karty” - Policji, Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, 
     Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
c) współpraca z Ośrodkiem Interwencji Kryzysowej w Skarżysku 
     Kamiennej prowadzącym miejsca dla Ofiar Przemocy.
3) funkcjonowanie Punktu Konsultacyjnego dla Osób Uzależnionych, Współuzależnionych i Ofiar Przemocy w Rodzinie – zadania:  
a)	motywowanie zarówno osób uzależnionych,  jak i współuzależnionych  do podjęcia psychoterapii w placówkach lecznictwa odwykowego, kierowanie do leczenia specjalistycznego,
b)	udzielanie wsparcia po zakończonym leczeniu odwykowym,
c)	rozpoznanie zjawiska przemocy domowej, udzielenie stosownego wsparcia i informacji o możliwościach uzyskania pomocy 
i powstrzymywania przemocy,
d)	inicjowanie interwencji w przypadku diagnozy przemocy domowej,
e)	gromadzenie aktualnych informacji na temat dostępnych miejsc pomocy i kompetencji poszczególnych służb i instytucji z terenu gminy,
f)	współpraca z placówkami odwykowymi, grupami samopomocowymi, stowarzyszeniami trzeźwościowymi,
4) zapobieganie powstawaniu problemów związanych z nadużywaniem alkoholu:
a) zastosowanie metod wczesnej diagnozy, krótkiej interwencji
b) opracowanie diagnozy środowiska uwzględniającej m.in. diagnozę 
     problemu.

5) pomoc psychologiczna dla dzieci z rodzin z problemami alkoholowymi: 
a) udzielanie rodzinom pomocy psychospołecznej, prawnej, socjalnej,
b) dofinansowanie działalności świetlicy środowiskowej na podstawie 
    złożonych wniosków i programów zajęć profilaktycznych.
3. Przeciwdziałanie narkomanii:
1)	zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych i osób zagrożonych uzależnieniem,
2)	udzielanie rodzinom, w których występują problemy narkomanii, pomocy psychospołecznej i prawnej,
3)	prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej, edukacyjnej oraz szkoleniowej w zakresie rozwiązywania problemów narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży.
4. Pomoc społeczna osobom uzależnionym i rodzinom osób uzależnionych dotkniętych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, integrowanie 
ze środowiskiem lokalnym tych osób z wykorzystaniem pracy socjalnej 
i kontraktu socjalnego.
5. Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej 
w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć rekreacyjno sportowych.
1)	Przystąpienie do Ogólnopolskiej Kampanii Profilaktycznej dla Gmin „Postaw na Rodzinę”
Przystępując do kampanii „Postaw na rodzinę” samorząd realizuje zadania zapisane w art.4 (1) ust. 1, pkt 3 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Kampania wykorzystuje jedną z najskuteczniejszych strategii profilaktycznych – Strategię Rozwiązywania Umiejętności Wychowawczych, zgodnie z rekomendacjami Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Społecznych. Badania naukowe udowodniły, że inwestowanie w relacje rodzinne obniża ryzyko sięgania dzieci po alkohol, narkotyki czy dopalacze.
Inicjatorem kampanii jest Krakowska Akademia Profilaktyki.
Gmina otrzyma pakiet materiałów edukacyjnych i promocyjnych dla mieszkańców dorosłych, również dla  dzieci i młodzieży.
Realizatorami kampanii będą nauczyciele, stowarzyszenia, pracownicy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, Gminnego Ośrodka Kultury, Policji, koordynację poprowadzi Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Podejmowane działania to: festyny, spotkania, konkursy, imprezy sportowo rekreacyjne.
2) Realizacja profesjonalnych programów profilaktycznych we wszystkich szkołach  podstawowych gminy i gimnazjum.
3) Prowadzenie  zajęć rekreacyjno- sportowych, dla dzieci objętych programem  profilaktycznym w szkołach podstawowych, gimnazjach, klubach sportowych   
i jednostkach OSP na terenie gminy.
4) Rozszerzenie programów zajęć profilaktycznych dla dzieci i młodzieży 
o różne formy sportowo - turystyczne, organizowanie wycieczek, rajdów pieszych,  rowerowych.
5) Współpraca w tym zakresie z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Bliżynie 
i działającymi na terenie gminy Stowarzyszeniami.
6) Organizowanie w szkołach podstawowych gminy i gimnazjum konkursów
dotyczących uzależnień - konkursy plastyczne, literackie, profilaktyka przez sztukę w szkołach gminy.
7) Organizowanie aktywnych form spędzania wolnego czasu dla dzieci 
i młodzieży z włączeniem programów profilaktycznych:
a) imprezy kulturalno - oświatowe, kółka zainteresowań, kółka taneczne, teatralne i inne, 
b) finansowanie i realizacja teatralnych i muzycznych form programów profilaktycznych w szkołach gminy.
8) Współpraca członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z Towarzystwem Przyjaciół Dzieci, szkołami, stowarzyszeniami   działającymi na terenie gminy, Gminnym Ośrodkiem Kultury, Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej na rzecz zintegrowania systemu profilaktyki gminnej.
9) Akcje uświadamiające młodzież, dorosłych, środowisko lokalne na temat zagrożeń poprzez zajęcia warsztatowe, ulotki, pogadanki w szkołach, remizach, świetlicach.
6. Uświadomienie na temat zagrożeń i szkolenia dla sprzedawców alkoholu.

VI. Wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych. 
1. Podejmowanie działań zmierzających do zapobiegania alkoholizmowi 
i innym patologiom społecznym w formie działań propagandowych, spotkań, wystaw, narad,  konferencji, spotkań rocznicowych, obozów szkoleniowych oraz rajdów i wycieczek,
2. Organizacja pomocy psychologicznej osobom uzależnionym i ich rodzinom 
w formie programów terapii poprzez spotkania profilaktyczne, udział w obozach rehabilitacyjno - terapeutycznych, grupach terapeutycznych, 
 3. Współpraca z klubami abstynenta oraz stowarzyszeniami.
4. Podjęcie  działań w kierunku utworzenia dla osób współuzależnionych   grupy wsparcia.

VII. WYNAGRODZENIE CZŁONKÓW GMINNEJ KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

Członkowie GKRPA za udział w posiedzeniach komisji lub zespołu otrzymują wynagrodzenie w wysokości 90.00 zł brutto za jedno posiedzenie.
Planowane posiedzenia w 2011 roku:
 4 posiedzenia plenarne                                                       =       2 520,00 zł
12 posiedzeń zespołu 2 osobowego ds. kontroli rynku        =       2 160,00 zł
12 posiedzeń zespołu  2 osobowego ds. przemocy               =      2 160,00 zł
12 posiedzeń zespołu 3 osobowego ds. rozmów
     merytoryczno- interwencyjnych                                  =            3 240,00 zł
Razem									 10 080,00 zł

VIII. Kontrola przestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi
1. Kontrole przestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi są prowadzone w oparciu o uchwały:
1) Nr IX/63/03 z dnia 29 października 2003 roku w sprawie zasad usytuowania na   terenie gminy Bliżyn miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych,
2) Nr XXI/162/2001 z dnia 25 października 2001 roku w sprawie ustalania dla terenu gminy Bliżyn liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży,
  3) Nr VII/58/03 z dnia 3 września 2003 roku w sprawie ustalania dni i godzin otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności na terenie gminy Bliżyn.
2. Zezwolenie na sprzedaż alkoholu wydawane jest na podstawie art. 18 ustawy 
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
3. Cofnięcie zezwolenia następuje  na podstawie art. 18 ust. 10 ustawy 
o wychowaniu   w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
4. Obowiązek kontroli przestrzegania ustawy, uchwał Rady Gminy oraz warunków indywidualnych decyzji o wydawaniu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych spoczywa na stanowisku pracy inspektora d/s kasy, działalności gospodarczej i wydawania zezwoleń na alkohol oraz na Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

IX. HARMONOGRAM WYDATKÓW GMINNEJ KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK  2011

1.	PRZECIWDZIAŁANIE ALKOHOLIZMOWI

1)Wynagrodzenia dla członków GKRPA
2 os.x 90 zł x12 miesięcy= 2 160,00 zł
2 os.x 90 zł x12 miesięcy= 2 160,00 zł
3 os.x 90 zł x12 miesięcy= 3 240,00 zł
POSIEDZENIA PLENARNE: 7 os.x 90 zł x 4 kwartały = 2 520,00 zł
RAZEM: 				10 080,00 zł
2) Umowy zlecenia dla terapeutów:
2 os. x 250 zł x 12 miesięcy= 6 000,00 zł
- składki na ubezpieczenie społeczne  -  326,00 zł
3) Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych, narkomanii, przemocy dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych oraz konkursy plastyczne, literackie:                                                                                       
                                               - 4 000,00 zł
4) Działania z zakresu edukacji publicznej - prowadzenie lokalnych kampanii edukacyjnych związanych z profilaktyką uzależnień typu: festyny, obchody lokalnych dni profilaktyki, światowy dzień FAS itp,:                                                                                                        
                                              – 2 000,00 zł
5) Wspieranie działań środowisk trzeźwościowych, stowarzyszeń i klubów abstynenckich                                                                                                                                               
                                              – 2 000,00 zł

6) Wypoczynek letni dla dzieci i młodzieży:
- dofinansowanie obozów, kolonii, półkolonii z programem alkoholowym – - 20 000,00 zł
7) Zakup materiałów i wyposażenia niezbędnych dla pracy komisji (tonerów, papieru ksero, długopisy, koperty, kalendarze, wydawnictwa profilaktyczne, ulotki, książki)
- 694,00 zł
8) Zakup usług pozostałych:
- badania lekarskie uzależnionych kierowanych na leczenie przez biegłych 
    sądowych:   			-5 000,00 zł
- szkolenia członków komisji: 	-1 500,00 zł
- zwrot kosztów podróży dla członków komisji 	- 200,00 zł
9) Różne opłaty i składki
- opłaty sądowe 			 - 600,00 zł

2. ZWALCZANIE NARKOMANII
Zakup pozostałych usług:
1) warsztaty profilaktyki uzależnień dla rodziców – Arka Noego Stowarzyszenie 3x200=600,00 zł
2) prowadzenie profilaktycznej działalności  informacyjnej, edukacyjnej 
     w zakresie narkomanii w tym: zajęcia sportowe, konkursy literackie, 
      plastyczne, spektakle – 2 000,00 zł. ( otwarty konkurs ofert)

RAZEM: 55 000,00 zł.

Załącznik  do uchwały nr V/16/2011
Rady Gminy Bliżyn
z dnia  10 lutego 2011r.